het belang van laatjes

Als klein meisje speelde ik vaak bij de antieke secretaire van mijn ouders. Het stond in de voorkamer waar we niet vaak kwamen. Een klein bureautje met groen vilten werkblad, met sleutels op deurtjes, en met een gebogen houten blad, waarmee je het bureau kon afsluiten. De laatjes en deurtjes hadden grote aantrekkingskracht op me, misschien alleen al vanwege het ‘postkantoor-effect’. Ik verzon er verhaaltjes en bracht er veel tijd door.
Later heb ik mezelf wijs gemaakt dat ik aan dat bureautje mijn eerste stukjes schreef. Geen idee of het klopt, maar het romantische beeld spreekt me aan. Inmiddels staat de secretaire in mijn nieuwe woonkamer – het enige ‘ding’ dat ik als aandenken aan mijn vader wilde. Verder deed ik afstand van alle erfelijk geharrewar of mogelijke rechten. Nee, ik hoef niks. Alleen dat bureautje.
Ik begrijp de magie nog steeds. Bij de kringloop tikte ik vandaag wederom een tafel met laatjes op de kop; er kan amper een pen in, maar toch: je wilt er je ziel in verstoppen, weg van het dagelijks leven dat zich overal tegenaan bemoeit. Laatjes en deurtjes in een bureau of in een kast: dat hoort bij verhalen, bij geheimzinnigheid, bij het onzegbare.
Ik meen dat Charlotte Mutsaers – mijn voorbeeld toen ik begon te oefenen met essayeren – in een documentaire uitlegde wat het essay voor haar betekende; alsof je een laatje in een grote kast opentrekt, waar plotseling weer iets tevoorschijn komt. Je wist niet dat het er was. De kunst van je laten verrassen, met name door de lenigheid van je geest; niets is te gek, gedachten zijn vrij en ongrijpbaar, en dat is nou juist zo prettig. Zoals bergwandelingen voor anderen het avontuur betekenen. Ik ben niet zo van wild kamperen, maar wild denken en zien waar mijn pen me voert: ja, helemaal goed.
Trouwens, mijn nieuwe huis is zo groot, dat ik kan kiezen uit vier schrijfplekken: overal staan tafels te popelen om ingewerkt te worden. Maar deze… bijna elke morgen kruip ik achter die antieke, stokoude secretaire, en ik begin te rommelen. Een kaartje schrijven aan een vriendin. Een brief opbergen. Postzegels sorteren. Een nieuw verhaal bedenken.

Geplaatst in literatuur | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

moederland

Ik bezocht de zon op een namiddagbankje, en liet hem flirten met mijn gelaat. Ik sloot mijn ogen. Aan het pad schreeuwde het malse, jonge grasveld me toe. Ik dacht aan de jaren terug, toen mijn oude fox hier op houten poten sjokte, en zich omrolde in de glanzende sprietjes. Voor het eerst sinds maanden miste ik hem zo; we waren altijd onvoorwaardelijk aan elkaar overgeleverd, vanaf dag één had hij besloten de mijne te zijn. De herinnering maakte me sentimenteel; missen, en treuren om verlies, kan zo zoet zijn.
De zon protesteerde niet, integendeel, hij moedigde mijn tranen aan. Ik liet ze op hun beloop. En alle doden kwamen een voor een voorbij.
Mijn vader liep langs, we draaiden elkaar ook nu de rug toe, en het was oké. Mijn oude buurt-oma keek toe vanuit een boom, en glimlachte; zij was er exact 23 jaar geleden ook, toen ik moeder werd. Oh ja, de verre prinses liep met me op, die in december overleed aan longkanker, en ze zei dat we elkaar zullen weerzien (zoals ze altijd geloofde). Een andere vriendin dobberde langs in een bootje – ik herinner me vooral haar stem. Die zei dat de liefde me echt gegund is. En het raakte me weer.
Zo zat ik dus in de zon. Met al die doden om me heen. Een bijzondere lentemiddag, met een fris briesje, drukke vogels, een busje van de Post dat voorbij scheurde. En in mijn hoofd dit lied, dat we dit weekend draaiden bij een familie-opstelling van iemand die een familie vol doden had; we stonden om haar heen met de hele groep, allemaal vrouwen, solidair, een prachtig alternatief voor bitchy spelletjes en rivaliteit.

“… Where in hell can you go… don’t miss this waistland if you leave… Motherland, cradle me, lullaby me, stay beside me, don’t go….”

Geplaatst in dieren, psychologie | Getagged , , , , , , , , , | Één reactie

Boefjes

Plotseling scoort ene Boef een grote hit. Ik moet terug in het nieuws; vorig jaar was hij in de media als irritante vlogger die autoriteiten schoffeerde. Nu heeft hij zijn eigen You Tube kanaal en gaat viral met een zelf geproduceerde cd. Tijdens mijn lessen hoor ik de afgelopen weken steeds vaker het nummer Habiba uit de oordopjes van mijn leerlingen. Mijn zonen wijzen me op de clip. Tja, ik begrijp de muziek van jongeren niet helemaal meer – guess I’m getting old – maar dit is een grappig nummer met een lekker refrein. De tekst vertelt een klassiek verhaal over een jongen op straat, met foute vrienden, in de criminaliteit, een jongen die zijn meisje vraagt niet te verliefd op hem te zijn; dat zorgt immers voor gedoe, en hij heeft haar niets te bieden.
Mijn leerlingen zingen mee. Om ze te motiveren, beloof ik hun om aan het eind van de les Habiba te draaien via de beamer. De respons is groot. ‘Ja mevrouw, doe, doe!’
Ik wijs naar hun oefenprogramma Nederlands in de pc: ‘Straks, meiden, eerst deze les af.’
Ze gniffelen en richten zich op de oefeningen.
Als ik de clip dan eindelijk aanzet, gaan ze helemaal los. Ze dansen en joelen. Klasgenoten filmen het en hup: ze zetten het op Snapchat. Ik moet lachen, en zachtjes neurie ik het liedje mee.
Wanneer ik dit een paar dagen later herhaal, nu in mijn apothekersklas, met meiden die me regelmatig op donuts en sterke verhalen fêteren, valt hun mond verbaasd open: ‘Mevrouw, kent u dit nummer, hoe kan dat!?’
Ik draai de volumeknop voluit en imiteer rapper Boef met een mislukt straat-accent: ‘Habiba…. word niet te verliefd op mij, azina… ik ga met dieven… waarom stress je mij…’
De meiden gieren het uit en grijpen naar hun smartphones. Plotseling springen ze op me af en roepen: ‘Mevrouw, doe nog een keer, alstublieft, doe nog een keer voor ons!’
Ik draai met mijn heupen… maar als ik hoor dat ze me voor Snapchat willen filmen met mijn miserabele Boef-imitatie, houd ik direct halt.
Ze smeken vergeefs om het dansje, camera’s nog in de aanslag.
‘Niks ervan, en nou wegwezen,’ roep ik.
Ze kijken zo sip. Dus vooruit dan maar: ‘Ik beloof dat ik volgende les exclusief voor jullie mijn Habiba-playback doe. Dan mogen jullie me Snapchatten. Als je er maar iets aardigs bij zet, en me niet dist.’
Ze beloven het juichend: ‘Mevrouw, cool, dan kunnen we iedereen laten zien, dat we de gaafste docent ever hebben!’
Ja ja..

Geplaatst in cultuur, onderwijs | Getagged , , , , , , , , | 3 Reacties

zeeschip

“Als je onsterfelijk wilt zijn, laat de wereld dan mooie zinnen na.”
[Violist-componist Hawar Tawfiq in Podium Witteman]

Ik raak buiten zinnen woordenloos
Liggen in je liezen
Praten over hoe waarom
Van jou en ik
Geluk waait me om de oren
Op de fiets door Schiebroek –
Dit geluk is zorgeloos welkom zijn
Elk donker uur
Voor alles is een oplossing
Je brengt geluk en zachtheid naar
De plek des onheils
Schrijf het op, zeg je,
Dan voel ik schroom
Van roestend ijzer:
Dit blog, dat openstaat als stadstuin
Iedereen kan me snoeien en plukken
Ik wil niet hoe of waarom ze ons zien
Proeven, raken, opsporen
Liefde wil een bed zonder oren
kamer met zwijgzame ramen
aardige muren, makkelijk te nemen drempels
keuken vol koekjes, geen wespen in de koelkast
gegiechel op toilet, slappe lach in de douche
Liefde wil zuchten onder het kussen
Offline, offshore
In het zeeschip van je lange lijf
Word ik ingewikkeld
als een wingerd

Geplaatst in mensen, psychologie | Getagged , , , , , | Één reactie

Buikdansen bij de muur

Shirley Valentine deelde haar gedachten met de keukenmuur. De conversatie met haar man was gestold tot steno-berichten over bustijden en salarisstroken. In de hilarische film vertelde ze verhalen aan haar ‘wall’. Uiteindelijk schuddde een reisje naar een Grieks eiland haar wakker. Shirley transformeerde van fish-n-chips-housewife naar een weelderige dame die zielsgelukkig over de zee uitstaarde. Ik moest eraan denken toen ik een van mijn muurcollages wilde opruimen. Tegen muren heb ik nooit gepraat, maar ik plakte er van alles tegenaan. Zo verzamelde ik mooie prenten van vrouwen, die ik in mijn slaapkamer hing. Nee, niet uit erotische overwegingen… maar om te onthouden hoeveel verschillende vrouwen je in één leven kunt zijn.
Lieve vriendinnen overal, onze kwaliteiten zijn eindeloos, onze creativiteit en vindingrijkheid ongekend. Het zit allemaal opgeslagen in je lijf. Wat let je?
Zoek haar op, laat haar huilen en voed haar. Lieve zielsverwanten die ongelukkig getrouwd, overwerkt, in elkaar geslagen, murw of moedeloos zijn… volg die stem, vloek tegen een muur, begin opnieuw. Begroet je imperfecte schoonheid, je emotionele rijkdom, je diepe sensualiteit… Wie mij vroeger inspireerde, was een vrouw als Kaouthar Darmoni, die hier kwam vanuit haar traditionele Tunesische cultuur. Ze riep haar gewelddadige vader een halt toe, door STOP te schreeuwen. En ze vertrok naar Europa. Ze is universitair docent Gender Studies, en geeft daarnaast buikdanslessen. Met dansen leert ze andere vrouwen STOP zeggen. Grenzen aan te geven. Lijfelijk en waardig te zijn. Te genieten. Wie is jouw inspiratiebron of rolmodel?

Terug naar mijn collages van vrouwen… In die tijd was ik zo aan het overleven, dat ik ook lijstjes ophing van vrienden en vriendinnen… omdat ik het anders vergat.
Wie me dierbaar was. Zonder wie ik een beetje zou kunnen. Zonder wie ik verloren raakte.
Die namen stonden geschreven, als alle beren op de plank in de speelgoedzaak: kies maar, ze hebben nog geen plek, jij gaat ze die geven. Door je te binden, maak je ze uniek en onmisbaar. Als je kiest, en gaat houden van, worden het echte beren. Met een ziel, een verfrommeld oor. En met een doel: voortaan bij jou horen.
Nu ik weet wat de namen zijn, en wie bij mij horen, is het tijd voor de volgende stap. Na negen jaar verlaat ik mijn appartement… En neem ik mijn muur mee?
Die veilige wand van valse, wulpse, kinky, badende, schrijvende, woedende, dromende dames. Hoe meer plaatjes ik plakte, hoe meer de overdrachtelijke muur afbrokkelde. De muur tussen u en mij. Net als bij Shirley Valentine. Naar buiten! Niks STOP maar GO! Op het witte vlak verschenen deuren, ramen, plus een veranda met krakende planken, en bloemen in een volle vaas. Een heerlijke plek om te dansen. In de zon.

Geplaatst in blog, psychologie | Getagged , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Buikdansen bij de muur